Cây Chùm Ngây Phú Quý, thực phẩm giàu dinh dưỡng
 |
| Đọt non lá chùm ngây và hoa |
Ở nước ta, cây Chùm Ngây phân bố chủ yếu từ tỉnh Đà Nẵng trở vào phía Nam, huyện Phú Quý cũng là một trong những khu vực có nhiều cây Chùm Ngây. Tuy nhiên, việc hiểu biết chưa đầy đủ về công năng hữu ích của cây Chùm Ngây nên việc chặt bỏ diễn ra khá phổ biến trong nhiều năm qua, hiện tại huyện Phú Quý không còn nhìn thấy nhiều cây Chùm Ngây và trong dân gian cũng ít thấy dùng lá non nấu canh ăn như rau xanh.
Chùm Ngây, tên khoa học Drumstick bean thuộc cây họ Moringacea. Trong Y học cổ truyền, cây Chùm Ngây vừa là nguồn dược thảo quý hiếm vừa là nguồn thực phẩm mang lại giá trị dinh dưỡng cao và rất dễ sử dụng trong việc chế biến các món ăn.
Các bộ phận của cây Chùm Ngây (lá, hoa, thân, vỏ, bộ rễ) chứa nhiều khoáng chất quan trọng, rất giàu chất đạm, Vitamin C, beta-caroten, acid amin và một hỗn hợp gồm các chất rất hiếm trong hệ thực vật như zeatin, quercetin, alpha-sitosterol, caffeoylquinic acid, kaempferol… đây là các hoạt chất có tính kích thích hoạt động của tim và hệ tuần hoàn máu, chống ung bướu và u xơ tuyến tiền liệt, bảo vệ gan, trị tiểu đường, bệnh kinh phong, hạ cholesterol và ổn định huyết áp, chất kháng sinh, chống quá trình oxy hóa và nhiễm khuẩn. Qua phân tích lá và hoa tươi của cây Chùm Ngây thì lượng Vitamin C cao gấp 7 lần quả cam; lượng calcium gấp 4 lần và lượng protein gấp 2 lần sữa; lượng Vitamin A cao cấp 4 lần cà rốt, lượng Potassium gấp 3 lần trong chuối. Như vậy, Chùm Ngây là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên, vì cây Chùm Ngây có một số chất có tính năng phòng ngừa thai, nên cần rất thận trọng đối với những người muốn sinh con, và không được ăn rau Chùm Ngây khi đã mang thai.
Do nhiều công dụng hữu ích nên cây Chùm Ngây được khuyến khích gây trồng ở 80 quốc gia trên thế giới, nhất là các nước nghèo vùng nhiệt đới. Hiện nay, rất nhiều tỉnh đang nỗ lực bảo tồn, thu hạt gieo ươm để nhân giống gieo trồng trên diện rộng. Đồng thời có những chính sách vận động trồng cây, bảo vệ, vì tuy cây Chùm Ngây phân bố rộng nhưng không phải nơi nào cũng có.
Đối với huyện Phú Quý, nếu không có những chính sách vận động trồng cây Chùm Ngây và chăm sóc bảo vệ tốt thì chẳng bao lâu, cây Chùm Ngây - một loại dược liệu quý và đem lại giá trị kinh tế cao sẽ không còn nữa. Nên chăng, trong công tác trồng cây phân tán, huyện Phú Quý nên đưa cây Chùm Ngây vào trồng. Lúc đó, đời sống kinh tế nông hộ được nâng cao nhờ khai thác nguyên liệu bán cho các công ty dược phẩm, các đầu mối nông sản. Hiện một số siêu thị lớn có đóng gói đọt non Chùm Ngây bán với giá giao động trong khoảng 110 ngàn đồng đến 130 ngàn đồng mỗi ký. Không những vậy, Chùm Ngây còn là một loại rau xanh, thực phẩm sạch trong bữa cơm hàng ngày, rất có ý nghĩa trong phòng chống suy dinh dưỡng.
Thanh Liêm
(Theo Bình Thuận)
